سلام والدین عزیز سمیراعاشوری هستم

و امروز میخوام براتون از کودکان بیش فعال مطالب بزارم امیدوارم که بادقت مطالعه کنید.

همه ما علم به این رو نداریم که کودکانمون دچار چه نوع واکنشی هستند ولی وظیفه شما اینه که با دیدن و لمس یه سری مشکلات از سمت کودکان به پزشک و مشاوره و....مراجعه کنید تا بتوانید ان ها رو معالجه کنید.

و امروز رو اختصاص دادیم به کودکان بیش فعال.....؟

بیش فعالی چیست؟

در جلوی مغز انسان ماده هورمونی به نام دفامین یا آدرنالین به اندازه کافی ترشح می شود که اگر میزان این ماده در مغز کم ترشح شود اختلالی به نام بیش فعالی ایجاد می کند. بیش فعالی دارای علائمی است که ممکن است در هر انسانی به میزانی وجود داشته باشد اما زمانی این علائم خطرناک می شوند که موجب آسیب به روابط فرد با دیگران شوند. این اختلال مربوط به مشکل در به تکامل رسیدن سیستم عصبی می باشد که ممکن است تا بزرگسالی در فرد باقی بماند. اما معمولا میزان آن در بزرگسالی کاهش می یابد. در کودکان مبتلا به بیش فعالی شاهد واکنش هایی از فرد هستیم که در شرایط ناگهانی پیش می آیند. همچنین معمولا این افراد کار های خطرناکی انجام می دهند بدون اینکه به عواقب آن فکر کنند.

همه چیز در مورد بیش‌فعالی یا اختلال نقص توجه

نظر دهید


نادیده گرفتن و عدم توجه به علائم بیش‌فعالی در کودکان می‌تواند علاوه براینکه درمان را به تعویق بیندازد، باعث ادامه این اختلال در بزرگسالی نیز گردد و موجب مشکلاتی در روابط اجتماعی، موقعیت های شغلی و ... در افراد شود. برای درمان بیش‌فعالی در کودکان در درجه اول برای تشخیص قطعی از روانپزشک ماهر کمک بگیرید تا یک برنامه درمانی طولانی مدت برای فرزندتان بریزد. در این برنامه درمانی نقش والدین بسیار مهم است چراکه می‌توانند به کودکان در یادگیری کنترل رفتارهای خود کمک کنند. کلینیک فوق تخصصی روانپزشکی و روانشناسی دکتر کربلایی یکی از به روزترین مراکز درمان بیش‌فعالی در تهران است. اگر به دنبال پزشک متخصص بیش‌فعالی در تهران هستید می‌توانید از تجربه و مهارت متخصصین و جدیدترین متدهای درمان بیش‌فعالی در این کلینیک استفاده کنید.

بیش فعالی چیست؟

بیش‌فعالی اختلالی است که باعث می‌شود کودکان در کنترل رفتارهای خود دچار مشکل شوند. این اختلال یکی از شایع‌ترین اختلالات روانپزشکی در کودکان است. شیوع این بیماری در پسران ۳ برابر بیشتر از دختران است. میزان شیوع این بیماری در میان کودکان زیر ۱۸ سال ۲/۷درصد و در بین بزرگسالان ۳.۴درصد است.

کودکان با اختلال بیش فعالی دچار مشکل در کنترل رفتارهای خود هستند آن‌ها ممکن است در مکان ‌هایی که باید آرام باشند بیش از اندازه سرو صدا و جنب و جوش داشته باشند و همینطور در ارتباط با سایر همسالان خود دچار مشکل باشند. به همین دلیل دچار مشکلات عملکردی فراوانی در منزل و مدرسه خواهند شد. آن‌ها ممکن است دچار افت تحصیلی شوند و همینطور به دلیل اینکه درک درستی از خطر ندارند خود را در شرایط بسیار خطرناک قرار دهند. در ادامه برای دانستن اینکه بیش‌فعالی چیست؟ و انواع بیش‌فعالی کدامند؟ با ما همراه باشید.

انواع بیش‌فعالی و اختلال نقص توجه

سه نوع اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی وجود دارد:

۱. تنها اختلال توجه دارند: این دسته دارای مشکل عدم توجه و تمرکز و بی‌دقتی هستند. آن‌ها آرام هستند و فعالیت و شیطنت بیش از حد ندارند بنابراین ممکن است مشکل این افراد نادیده گرفته شود. این نوع در میان دختران بیشتر است.

۲. بیش‌فعالی و حرکات تکانه‌ای: این دسته عدم تمرکز ندارند و تعدادشون به نسبت انواع دیگر خیلی کم است.

۳. ترکیبی (اختلال توجه، بیش‌فعالی و حرکات تکانه‌ای): این دسته بیشترین شیوع را دارد و همه علائم را با هم دارند.

علائم بیش‌فعالی در بزرگسالان و کودکان

علائم بیش‌فعالی شامل سه گروه از علائم رفتاری هستند که برای تشخیص این اختلال به کار می‌روند:

عدم توانایی در تمرکز، تحرک و جنب و جوش بیش از حد، رفتارهای تکانه‌ای.

و یا ممکن است ترکیبی از علائم فوق باشد.

در ادامه خصوصیات بچه‌های بیش‌فعال را در قالب مثال‌هایی از دسته‌بندی‌های فوق ذکر می‌کنیم:

۱. عدم توانایی در تمرکز:

  • بی‌دقتی و عدم توجه به جزئیات در مدرسه و سایر کارهای روزانه.
  • درکارهایی که نیاز به توجه دارند مثل: گوش دادن به سخنرانی، گوش دادن به درس و یا حتی در مکالمات عادی مشکل دارند.
  • حتی وقتی کسی مستقیما با این افراد صحبت می‌کند، گوش نمی‌دهند و یا او را نادیده می‌گیرند.
  • عدم علاقه به کارهایی که نیاز به تلاش ذهنی مداوم دارد مثل انجام کارهای مدرسه، مشق شب و ... (برای بزرگسالان هم کارهایی مثل تهیه گزارش، تکمیل فرم‌ها و ...).
  • جا گذاشتن مداوم لوازم ضروری مثل موبایل، کیف پول، عینک، کلید و ... .
  • به راحتی تمرکز خود را از دست می‌دهند و حواسشان پرت می‌شود.
  • داشتن مشکل در سازماندهی فعالیت‌ها مثل توالی انجام کارها، مدیریت زمان و ...
  • عدم توانایی در دنبال کردن دستورالعمل‌ها و قوانین

۲. تحرک و جنب و جوش بیش از حد:

  • در حالیکه نشسته‌اند تکان (یا به اصطلاح وول) می‌خورند.
  • بلند شدن و راه‌رفتن در موقعیت‌هایی که باید آرام باشند مثل: کلاس، اتاق انتظار، دفتر کار و ... .
  • دویدن و بالا و پایین پریدن در مکان‌‌هایی که مجاز نیستند. در نوجوانان و بزرگسالان اغلب با احساس بی‌قراری و میل به رفتن همراه است.
  • نمی‌توانند آرام بازی کنند.
  • حرف زدن بیش ازحد.


۳. رفتارهای تکانه‌ای:

  • مدام وسط حرف دیگران می‌پرد.
  • دویدن وسط خیابان بدون توجه به خطر تصادف.
  • بیقرار است و نمی‌تواند منتظر چیزی باشد.
  • قبل از اینکه سوالی تمام شود پاسخ می‌دهد.
  • بدون فکر کردن صحبت و عمل می‌کند.


علت بوجود آمدن بیش‌فعالی چیست؟

دانشمندان هنوز دلیل مشخصی برای علت بوجود آمدن بیش‌فعالی شناسایی نکرده‌اند. ولی آنچه می‌دانیم این است که علت اصلی این بیماری نیز مثل بسیاری از بیماری‌ها، عوامل ژنتیکی است. همینطور علاوه بر عوامل ژنتیکی عوامل محیطی هم موثر هستند.

عوامل موثر در به وجود آمدن بیش‌فعالی در کودکان:

  • ژنتیک
  • مصرف سیگار، الکل و مواد در دوران بارداری
  • قرار داشتن در معرض سموم محیطی مثل سرب
  • تولد زودهنگام و وزن کم هنگام تولد
  • صدمات مغزی

تشخیص و تست اختلال نقص توجه

کودکان به طور طبیعی ممکن است در شرایط مختلف خسته شوند و یا نخواهد به چیزی توجه کنند و یا تحت تاثیر استرس و اضطراب هر یک از علائم بیش‌فعالی را داشته باشند ولی به این اختلال مبتلا نباشند. حداقل زمان لازم برای تشخیص گذاری این اختلال ۶ ماه است. یعنی کودک باید حداقل ۶ ماه علائم این اختلال را داشته باشد تا روانپزشک بتواند تشخیص قطعی اختلال نقص توجه-بیش‌فعالی را بدهد.

تشخیص بیش‌فعالی در کودکان زیر ۶ سال بسیار دشوار است چون آن‌ها مرتب در طی رشد و نمو در حال تغییر هستند.

لازمه تشخیص اختلال بیش‌فعالی-کم‌توجهی موارد زیر است:

۱. کودک در بیشتر از یک موقعیت این علائم را داشته باشد مثل خانه، مدرسه و ...

(گرفتن اطلاعات از همه کسانی که با کودک در ارتباط هستند مانند معلم، پرستار، مربی و ...).

۲. این علائم در طیف وسیعی از رفتارهای کودک دیده شود مانند، کارهای روزمره، فعالیت‌های مدرسه، روابط با خواهر و برادرها و دوستان، کارهای گروهی.

۳. شروع علائم قبل از ۷ سالگی

۴. ادامه داشتن علائم بیشتر از ۶ ماه

شما به عنوان والدین باید اطلاعات زیر را به پزشک بدهید:

  • فرزندتان چه نشانه‌هایی دارد؟
  • چه مدت است که این علائم را دارد؟
  • این علائم چه تاثیری روی کودک و خانواده گذاشته است؟
  • سابقه خانوادگی کودک


چون کودک زمان زیادی را در مدرسه می‌گذراند بنابراین کادر مدرسه می‌توانند اطلاعات خوبی را گزارش کنند:

  • رفتار کودک در کلاس
  • الگوهای یادگیری کودک
  • چه مدت است این نشانه‌ها مشکل‌زا شده است
  • کلاس چه روش‌هایی برای کمک به کودک به‌کار می‌گیرد؟
  • آیا عوامل دیگری هم هستند که روی این علائم تاثیر بگذارند؟

در کلینیک دکتر کربلایی جدیدترین تست اختلال نقص توجه شامل: IVA-۲ و کانرز توسط پزشک متخصص بیش‌فعالی گرفته می‌شود.

درمان بیش فعالی در کودکان و بزرگسالان چیست؟

درمان قطعی برای بیش‌فعالی و اختلال نقص توجه وجود ندارد ولی می‌توان تا حدود زیادی به کاهش علائم و بهبود آن کمک کرد. یادتان باشد تشخیص و درمان به موقع در دستیابی به نتایج بهتر بسیار موثر است.

موثرترین و سریع‌‌ترین روش برای درمان این بیماری دارودرمانی است ولی در اکثر موارد بهره بردن از روش‌های درمانی ترکیبی شامل دارو و رفتاردرمانی موثرتر هستند. هدف از درمان بیش‌فعالی مهم است، اگر می‌خواهید علائم را فقط در مدرسه کاهش دهید کودک شما می‌تواند فقط زمان مدرسه دارو مصرف کند. همینطور برای رسیدن به بهترین نتیجه داشتن جلسات چکاپ مداوم توسط دکتر بیش‌فعالی مهم است تا میزان اثر دارو و عوارض جانبی آن بررسی شود.

بهترین زمان تشخیص و درمان بیش‌فعالی زیر ۱۲ سال است زیرا به دلیل عدم درمان به‌موقع و صحیح ممکن است این بیماری در بزرگسالی هم ادامه داشته باشد.

درمان بیش‌فعالی بدون دارو عبارت است از: رفتاردرمانی و نوروفیدبک. به خصوص در مواردی که این اختلال شدید نیست می‌توان تنها از رفتار درمانی بدون تجویز دارو بهره برد.

مدت زمان درمان بیش فعالی

درمان بیش فعالی معمولا تا سن بلوغ ادامه دارد. بیش‌فعالی در حدود ۵۰ درصد بچه‌ها بعد از بلوغ هم ادامه پیدا می‌کند.

انواع داروهای بیش‌فعالی

داروها فعالیت بیش از حد و حرکات تکانه‌ای را کم می‌کنند و توانایی تمرکز را افزایش می‌دهند.

در ادامه انواع داروهای بیش‌فعالی را ذکر می‌کنیم.

۱. داروهای محرک: این دسته از داروها برای بسیاری از کودکان روشی ایمن و موثر است. داروهای محرک با افزایش دوپامین مغز باعث افزایش تمرکز و توجه می‌شوند. پرکاربردترین این داروها ریتالین (متیل‌فنیدیت) است.

در موارد خیلی معدودی ممکن است داروهای محرک عوارض جانبی شامل موارد زیر را داشته باشند:

  • کاهش اشتها و وزن
  • مشکلات خواب
  • گوشه‌گیری
  • تیک‌های گذرا

بیشتر این عوارض می‌توانند با تغییر دارو و یا تغییر در دوز یا زمان مصرف دارو برطرف شوند. تا زمان یافتن بهترین و موثرترین درمان با روانپزشک خود ارتباط نزدیک داشته باشید.

۲. داروهای غیرمحرک: در صورتی که داروهای محرک برای کودک عوارض جانبی به همراه داشته باشد و یا اثر نکند روانپزشک می‌تواند از دسته دوم یعنی داروهای غیرمحرک استفاده ‌کند. این داروها دیرتر اثر می‌کنند ولی داروهای بسیار موثری هستند. داروهای غیرمحرک مانند: اتوموکسین.

۳. داروهای ضدافسردگی: اگر چه این داروها برای درمان ای دی اچ دی از طرف سازمان غذا و داروی آمریکا تاییدیه ندارد ولی گاهی برای درمان بیش‌فعالی در بزرگسالان مورد استفاده قرار می‌گیرد. زیرا برخی داروی‌های ضدافسردگی سه حلقه‌ای هم مانند محرک‌ها روی مواد شیمیایی مغز مانند دوپامین و نوراپی نفرین تاثیر می‌گذارند.

در کلینیک دکتر کربلایی همواره با دسترسی به جدیدترین مقالات روز دنیا از بهترین و موثرترین متدها برای درمان مراجعان عزیز استفاده می‌شود از جمله داروی جدید بیش‌فعالی لیس دگزامفتامین است که جز دسته داروهای محرک است و بسیار داروی مفید و موثری است.

اگر مشکلی با دارو داشتید سریعا با پزشک خود درمیان بگذارید تا از راهنمایی‌هایی شامل تغییرات دوز، زمان مصرف یا حتی تغییر دارو بهره ببرید.

روان درمانی بیش‌فعالی

رواندرمانی می‌تواند در برنامه درمانی روانپزشک جایگاه ویژه‌ای داشته باشد و در کنار دارو تجویز گردد.

رواندرمانی می‌تواند به کودک کمک کند تا از قوانین تبعیت کند و دستورالعمل‌ها را دنبال کند و کارهایش را به درستی و با نظم بیشتری انجام دهد.

بخش مهمی از رواندرمانی کودکان مبتلا به بیش‌فعالی مربوط به آموزش معلمان، والدین و خانوده است تا یادبگیرند چطور رفتارهای خود را مدیریت کنند، نگرش خود را تغییر دهند و رفتارهایی را یاد بگیرند که به مدیریت فرزند مبتلا به ای دی اچ دی کمک کنند. والدین می‌توانند به کودک برنامه بدهند و از او تکلیف بخواهند. یکی از اقدامات بسیار موثر این است که در صورت تبعیت کودک از قوانین او را با جایزه تشویق کنند.

کودکان مبتلا به این اختلال به کمک و درک توسط معلمان، والدین و خانواده نیاز دارند تا بتوانند استعدادهای بالقوه خود را بروز دهند و موفق شوند.

نمونه‌ای از اقداماتی که رواندمانگران ماهر در زمینه کودک و نوجوان در کلینیک دکتر کربلایی برای آموزش والدین انجام می‌دهند شامل موارد زیر می‌باشد:

  • مهارت‌های آموزشی در والدین: با استفاده از تکنیک تشویق و دادن پاداش به کودکان زمانی که کار مثبتی انجام می‌دهند.
  • تکنیک‌های مدیریت استرس: با افزایش توانایی سازگاری با شرایط استرس‌زا و حفظ آرامش در برابر رفتارهای کودک.
  • گروه‌های حمایتی: تا با خانواده‌ها و والدینی که مشکلات و نگرانی‌های مشابه آن‌ها دارند در تعامل باشند.

در مورد بزرگسالان هم درمانگر می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا یادبگیرند چطور به کارهایشان نظم بدهند. و برای مدیریت بهتر کارهایشان آن‌ها را به کارهای کوچکتر که قابل مدیریت باشند تقسیم کنند.

نوروفیدبک در درمان بیش‌فعالی

نوروفیدبک یک روش مکمل است و اصولا در کنار سایر روش‌های درمانی می‌تواند به کار گرفته شود.

نوروفیدبک بیشتر بر روی نقص توجه و اعمال تکانه‌ای تاثیر می‌گذارد تا بیش‌فعالی.

نوروفیدبک با استفاده از مکانیسم‌های خودتنظیمی باعث بهبود توجه و کاهش بیش‌فعالی در کودکان می‌شود. این روش هیچ‌گونه عارضه یا خطری ندارد.

کودکان دارای بیش‌فعالی و اختلال نقص توجه نسبت به افراد نرمال فعالیت امواج تتا بالاتر و فعالیت امواج بتا پایین‌تری دارند. با استفاده از دستگاه نوروفیدبک به مغز آموزش داده می‌شود که امواج تتا را کمتر کند و امواج بتا را افزایش دهد.

بسته به تشخیص پزشک ممکن است بین ۲۰ تا ۴۰ جلسه درمانی نیاز باشد و مدت زمان هر جلسه حدود ۱ ساعت است. مطالعات نشان می‌دهند درمان بیش‌فعالی با نوروفیدبک در صورت پیگیری طی ۶ ماه می‌تواند موثر باشد.

پیشگیری از بیش‌فعالی در کودکان

مهمترین علت ابتلا به بیش‌فعالی و کم‌توجهی مربوط به عوامل ژنتیکی است که اجتناب ناپذیر است ولی در خصوص عوامل محیطی می‌توان پیشگیری کرد:

داشتن سبک زندگی سالم شامل تغذیه سالم و فعالیت بدنی روزانه، عدم مصرف الکل و مواد در زنان باردار.

کودکانی که مادرانشان در هنگام بارداری سیگار مصرف می‌کنند ۲ برابر بیشتر از سایرین در خطر ابتدا به این اختلال هستند.

متخصص بیش‌فعالی در کلینیک دکتر کربلایی

در کلینیک فوق تخصصی روانپزشکی و روانشناسی دکتر کربلایی از حضور متخصصین بیش‌فعالی برجسته و ماهر در زمینه کودک و نوجوان استفاده می‌شود. کودکان در ابتدا تحت نظر فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان تحت معاینه و ارزیابی دقیق قرار می‌گیرند و در صورت تشخیص قطعی اختلال، برنامه درمانی برای بیماران چیده می‌شود.

در صورت نیاز به دارو، داروی مناسب تحویز می‌گردد و اگر نیاز به رواندرمانی باشد این کار توسط رواندرمانگر کودک و نوجوان که در زمینه کار با کودکان بیش‌فعال تبحر دارد انجام می‌‌گیرد. در صورت صلاحدید پزشک از سایر روش‌های درمانی مانند نوروفیدبک در برنامه درمانی استفاده می‌شود که این کار توسط متخصص علوم اعصاب کودکان انجام می‌گردد.

البته آموزش به والدین در جهت اصلاح رفتار و نحوه برخورد با کودک در خانواده و مدرسه بسیار مهم است. والدین تا حصول نتیجه درمانی مناسب تحت پیگیری جلسات درمانی خود با درمانگران کلینیک قرار می‌گیرند و از حمایت آن‌ها برخوردارند.

سوالات متداول در مورد درمان بیش‌فعالی

آیا مصرف دارویی مثل ریتالین برای کودک مضر است؟

برخی خانواده‌ها بابت مصرف دارو توسط فرزندشان نگران هستند و فکر می‌کنند دارویی مثل ریتالین عوارض بدی بر روی کودکان می‌گذارد ولی این باور غلط است و این دارو هیچ گونه عارضه ماندگاری برای کودک ندارد. شایع‌ترین عارضه بی‌اشتهایی است که آن هم با از بین رفتن اثر دارو در بدن از بین می‌رود. هر دارویی یکسری عوارض دارد، وقتی روانپزشک بعد از تشخیص قطعی، این دارو را برای کودک تحویز می‌کند یعنی مصرف دارو لازم و ضروری است و مزایای آن برای فرد خیلی بیشتر از معایب آن است.

چگونه می‌شود بیماری بیش‌فعالی را در بزرگسالی تشخیص داد؟

بزرگسالان بیشتر از اختلال کم توجهی و عدم تمرکز رنج می‌برند و علائمی مثل بیش‌فعالی و اعمال تکانه‌ای در آن‌ها کمتر است. از آنجا که در بزرگسالی ممکن است این علائم اغلب به عنوان بخشی از شخصیت فرد تلقی شود تشخیص این اختلال دشوار می‌شود. علاوه براین علائم بیش‌فعالی در بزرگسالی ممکن است با علائم دیگری مثل افسردگی، اضطراب و ... همراه باشد بنابراین تشخیص دقیق بیماری تنها طی مصاحبه روانپزشکی و توسط متخصص بیش‌فعالی بزرگسالان انجام می‌‌شود.

عوارض داروهای محرک برای درمان بیش‌فعالی در کودکان چیست؟

داروهای محرک موثرترین و ایمن‌ترین داروها برای درمان بیش‌فعالی هستند ولی در موارد معدودی ممکن است عوارضی خفیف و کوتاه‌مدت داشته باشند و البته در برخی موارد هم این عوارض شدیدتر هستند:

  • کاهش اشتها
  • مشکلات خواب
  • گوشه‌گیری
  • تیک‌های گذرا

از کجا بفهمیم نوزاد بیش‌فعال است؟

تشخیص بیش‌فعالی در سنین پایین به خصوص در نوزادی بسیار دشوار است زیرا کودک در مرحله رشد و نمو قرار دارد و مرتبا تغییر می‌کند. ولی با دیدن اولین علائم در کودک جهت اطمینان مراجعه به روانپزشک جهت غربالگری و تشخیص و درمان زودرس توصیه می‌شود.

عوارض بیش‌فعالی چیست؟

مهمترین اثرات منفی و عوارض بیش‌فعالی در دوران کودکی شامل افت تحصیلی، عدم ارتباط موثر با همسالان و انجام کارهای پرخطر است. کودک مبتلا به بیش‌فعالی خطر را درک نمی‌کند و هر لحظه ممکن است دست به کارهای خطرناک بزند مثلا بدون توجه به ماشین وسط جاده بپرد. بنابراین والدین باید در جاهایی که مواجهه با خطر وجود دارد مثل استخر، آتش، مواد تیز و خطرناک و ... بسیار مراقب کودک باشند.

در صورت ادامه بیش‌فعالی در بزرگسالی اثراتی مانند: تصادف موقع رانندگی، مشکلات مالی، بیکاری، اعتیاد و ... ممکن است به هم راه داشته باشد.

همه والدین آرزو دارند که فرزندانی سالم از نظر جسم و روان داشته باشند و برای رسیدن به این هدف تمام تلاش خودشان را می‎کنند. گاهی برخلاف همه تلاش‌ها یا به دلایل گوناگون ژنتیکی، محیطی و غیره کودکانی متولد می‌شوند که مشکلات جسمی و روحی مختلفی دارند.

کودکان بیش فعال، اتیسم، ناشنوا یا کم شنوا و ... نیز مانند همه کودکان دیگر زندگی می‌کنند. با این تفاوت که آن‌ها با یک اختلال همراه هستند و می‌بایست روش‌های رفتاری و تربیتی گوناگونی را در مقابل آن‌ها به کار گرفت.

فرزندپروری کودکان بیش فعال یا همان کودکانی که با نقص توجه روبه‌رو هستند، تفاوت‌های خاصی با دیگر کودکان دارد که والدین آن‌ها می‌بایست این روش‌ را بیاموزند. در این مطلب از وبلاگ افق سلامت قصد داریم درباره سبک فرزندپروری کودکان بیش فعال و موارد ضروری مرتبط با آن صحبت کنیم. اگر دوست دارید درباره این موضوع بیشتر بدانید در ادامه این مطلب با ما همراه باشید:

بیش فعالی چیست؟

بهتر است پیش از آنکه درباره فرزندپروری کودکان بیش فعال صحبت کنیم، به طور دقیق بدانیم اختلال بیش فعالی چیست و چه علائمی دارد.

بیش فعالی یک اختلال رفتاری و رشدی است که با نام‌های ADHD یا نقص توجه و تمرکز هم شناخته می‌شود. این اختلال به دلایل مختلفی در برخی کودکان بروز می‌کند و آن‌ها را به شکل افراطی به سمت انجام فعالیت می‌برد.

این اختلال با نقص توجه و تمرکز، فعالیت بدنی افراطی و بیش از حد و رفتارهای تکانشی همراه است.

بسیاری از افراد درباره علت بیش فعال شدن کودکان می‌پرسند. باید گفت یکی از دلایل آن این است که در بخش جلویی مغز انسان ماده‌ای به نام دفامین یا آدرنالین ترشح می‌شود که اندازه مشخصی دارد. زمانی که میزان ترشح این ماده در مغز کاهش می‌یابد، اختلال بیش فعالی یا ADHD بروز می‌کند.

بیش فعالی در کودکان می‌تواند مشکلات زیادی را در زندگی فردی یا روابط اجتماعی آن‌ها به وجود آورد و به طور مستقیم روی یادگیری آن‌ها تاثیر بگذارد.

کودکان بیش فعال چه نشانه هایی دارند

اختلال بیش فعالی در کودکان با علائم و نشانه‌های گوناگونی بروز می‌کند که خبر از وجود نقص توجه و تمرکز در کودک می‌دهد. برای آنکه بدانید کودکان بیش فعال چه نشانه هایی دارند بهتر است موارد زیر را به خاطر بسپارید:

انرژی بسیار زیاد

کودکان بیش فعال به شکل عجیبی پر انرژی هستند و به طور مداوم انواع فعالیت‌های بدنی را انجام می‌دهند. گاهی این فعالیت‌ها به انرژی بسیار بالایی نیاز دارند. اما کودکان بیش فعال به طرز شگفت‌آوری آن‌ها را پشت سر هم انجام می‌دهند.

خستگی‌ناپذیری

از دیگر خصوصیات کودکان بیش فعال خستگی‌ناپذیری آن‌هاست. به دلیل انرژی زیادی که درون این کودکان وجود دارد، بسیار کم و دیر خسته می‌شوند و از انجام فعالیت‌هایی که دوست دارند خسته نمی‌شوند.

لجبازی

اگرچه لجبازی خصوصیت همه کودکان در سنین خاصی است، اما میزان و نوع این لجبازی در کودکان بیش فعال بسیار بیشتر است. آن‌ها ممکن است در برخورد با هر کار یا اتفاقی با شما لجبازی و مخالف کنند.

عدم یادگیری سریع

دیگر نشانه ی کودکان بیش فعال کند بودن در یادگیری است. آن‌ها قادر نیستند به همان سرعتی که یک کودک معمولی آموزش می‌بیند، موارد مختلف را یاد بگیرند. بنابراین می‌توان گفت که یادگیری در کودکان بیش فعال زمان بیشتری را نیاز دارد.

عدم توجه و تمرکز

یکی از ویژگی‌های مهم در کودکان بیش فعال عدم تمرکز است. آن‌ها توانایی توجه کنترل‌شده به موارد و مباحث مختلف را ندارند و با کوچک‌ترین اتفاقی تمام تمرکز خود را برای انجام فعالیت‌ها از دست می‌دهد.

صبر اندک

کودکان بیش فعال صبر و تحمل بسیار کمی دارند و هر چیزی را که طلب می‌کنند در لحظه می‌خواهند و در صورت برآورده نشدن نیازشان رفتارهای تکانشی را بروز می‌دهند.

سر و صدای زیاد

کودکان بیش فعال هنگام انجام فعالیت و بازی به طور دائم سر و صدای زیادی را ایجاد می‌کنند و به اطراف خود توجه نمی‌کنند.

عدم تکمیل کارها

آنچه والدین کودکان بیش فعال باید به آن توجه کنند این نکته است که کودکان بیش فعال توانایی تکمیل و به پایان رساندن کارها را ندارند و عموما آن‌ها را ناتمام رها می‌کنند. این فعالیت‌ها می‌توانند مختلف باشند. مانند رنگ‌آمیزی یک نقاشی، درست کردن کاردستی، نوشتن یا خواندن درس و یا حتی تماشای فیلم و کارتون.

سبک فرزندپروری کودکان بیش فعال

فرزندپروری وظیفه دشوار و زمانبری است که در بسیاری از موارد والدین را دچار ترس، اضطراب و پریشانی یا خستگی می‌کند. به همین دلیل والدین، خصوصا در مواجهه با فرزندپروری کودکان بیش فعال خودشان را ناتوان یا خسته می‌بینند. اما راهکارها و روش‌های بسیار مفیدی برای فرزندپروری کودکان بیش فعال وجود دارد که با به کارگیری آن‌ها می‌توان تا حد موثری استرس و نگرانی پرورش کودک را کاهش داد:

استفاده از نشانه‌های دیداری

یکی از مهم‌ترین شیوه‌های فرزندپروری کودکان بیش فعال استفاده از نشانه‌های دیداری است که تاثیر بسیار زیادی در یادگیری این کودکان دارند. افراد ADHD نشانه‌های دیداری و تصویری را بهتر به یاد می‌سپارند و آن را می‌آموزند.

برای مثال می‌توانید برای یاد دادن به کودک که چطور اتاق خودش را جمع کند، می‌توانید از فلش‌کارت‌ها یا پوسترهای تصویری استفاده کنید.

بیان انتظارات

از دیگر روش‌های فرزندپروری کودکان بیش فعال باید به بیان خواسته و انتظارات اشاره کرد. کودکانی که دارای اختلال کم توجهی بیش فعالی هستند در برخورد با هر محیط یا وسیله‌ای نیاز به توضیح دارند. برای مثال اگر به یک مهمانی دعوت هستید، پیش از رفتن به آنجا به طور دقیق به کودک خود توضیح دهید که چه رفتار و کارهایی برای مهمانی پیش رو مناسب هستند.

داشتن انتظارات معقول

کودکان دارای کم توجهی بیش فعالی رفتارهای خاصی را از خودشان بروز می‌دهد. برای مثال هنگام انجام تکالیف مدرسه به شدت تکان می‌خورند یا جابه‌جا می‌شوند و یا در مواقع بازی و ... صدای زیادی از خودشان تولید می‌کنند. سبک فرزندپروری کودکان بیش فعال بر تطبیق انتظارات والدین به انتظارات معقول تاکید دارد.

بهتر است والدین نشانه‌های بی‌خطر کودکان ADHD را نادیده بگیرند و خود را برای مواجهه با این رفتارهای خاص آماده کنند. بیش از اندازه تذکر دادن به کودک برای ترک یک عادت یا رفتار می‌تواند سطح اضطراب او را به شدت بالا ببرد.

دقت در عبارات

کودکان بیش فعال قادر به تشخیص درست و غلط کارها یا افعالی که آن‌ها را منع می‌کند نیستند. بنابراین به عنوان والد تلاش کنید که از عبارات درست، روشن و آموزشی استفاده کنید.

برای مثال اگر می‌خواهید به کودک بیش فعال خود بگویید به وسایل شکستنی داخل ویترین دست نزند، به جای اینکه به او بگویید دست به چیزی نزن، بگویید که دست به سینه مقابل ویترین بایست.

در خواست فقط یک کار در یک زمان واحد

در سبک فرزندپروری کودکان بیش فعال تاکید می‌شود که در یک زمان واحد فقط یک کار و فعالیت را از او طلب کنید. درخواست چند کار در یک زمان از کودک ADHD او را به شدت گیج و خسته می‌کند.

همچنین تلاش کنید دستورالعمل‌ها را کاملا روشن و شمرده به او بگویید. بهتر است بعد از اتمام کار از او بخواهید که یکبار فعالیتش را توضیح دهد.

حق انتخاب

به فرزندتان حق انتخاب بدهید. اگر قرار است یک اسباب‌بازی جدید بخرد و یا برای رفتن به مهمانی لباس انتخاب کند، دو انتخاب در مقابل او قرار دهید و از او بخواهید یکی را انتخاب کنید. به این صورت کودک شما تصمیم خودش را اعمال می‌کند و از دعوا و درگیری میان شما و او جلوگیری می‌شود.

مراجعه به متخصص

کمک گرفتن و مراجعه به یک متخصص کودک و نوجوان یکی از قدم‌های مهم در فرزندپروری کودکان بیش فعال است. متخصص روان درمانی کودک به خوبی قادر است چالش‌های میان شما و کودکتان را شناسایی کرده و برای کاهش علائم ‌ADHD راهنمایی‌های تخصصی و مفیدی را به شما ارائه دهد.

تعریف کردن از کودک

تعریف کردن از کودک یکی دیگر از مهارت‌های فرزندپروری کودکان بیش فعال است. باید این را به خاطر داشته باشیدکه فارغ از نتیجه، تلاش کودک خود را برای انجام دادن و درست انجام دادن کارها ستایش کنید.

نسبت تعریف به انتقاد در تربیت فرزند 6 به 1 است. یعنی اگر یک بار کودک خود را درباره انجام کاری مورد انتقاد قرار می‌دهید، باید پیش‌تر 6 بار از او تعریف کرده باشید.

خواب در کودکان ADHD

خواب در کودکان بیش فعال مسئله مهمی است که از سوی والدین بیان می‌شوند. بسیاری از افراد این سوال را مطرح می‌کنند که کودکان بیش فعالی در خواب چگونه هستند و ساعت خواب و بیداری آن‌ها چطور است؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که کودکان بیش فعال خواب نامنظمی دارند و والدین آن‌ها عموما از بیدار شدن این کودکان پیش از ساعت 6 صبح شکایت می‌کنند.

بی‌خوابی و کم خوابی در کودکان بیش‌فعال بسیار شایع است و می‌تواند حالات خستگی یا افسردگی زیادی را برای والدین به وجود آورد.

درمان بیش فعالی کودکان

درمان بیش فعالی کودکان نیاز به مراجعه به درمانگر متخصص دارد. برای این کار بهتر است به کلینیک‌ها و مراکز معتبر روانشناسی و مشاوره مراجعه کنید و با تحقیق درباره تخصص و مهارت و تجربه درمانگران دست به انتخاب بزنید.

اختلال کم توجهی بیش فعالی به طور مستقیم با مشکل در ترشح مواد خاصی در مغز همراه است که درمان آن به وسیله دارو ممکن می‌شود. دارو درمانی کاری است که تنها به تشخیص درمانگر متخصص در حوزه سلامت روان و تجویز روانپزشک انجام می‌گیرد.

بنابراین به هیچ عنوان به صورت خودسرانه اقدام به مصرف دارو برای کودکان خود با اختلال کم توجهی بیش فعالی نکنید.

بهترین مرکز درمان بیش فعالی

والدین هر کاری انجام می‌دهند تا فرزندان خود را به سمت زندگی طبیعی و راحت هدایت کنند. این اتفاق درباره والدین کودکان ADHD هم می‌افتد و آن‌ها از هیچ فعالیت برای بهتر شدن فرزندان خود دریغ نمی‌کنند.

بهترین مرکز برای درمان بیش فعالی در کودکان، مرکزی است که سابقه فعالیت حرفه‌ای و همچنین درمانگران متخصص داشته باشد. برای یافتن چنین مرکزی بهتر است به جست‌وجوی اینترنتی یا پرسش از افرادی که تجربه مراجعه به درمانگر را دارند استفاده کنید.

کودکان بیش فعال چه آینده ای دارندروانشناسی

کودکانی که به دلیل بیش فعالی و شطینت زیاد والدین خود را کلافه و خسته می کنند و باعث می شوند پدر و مادر نارحت شوند با کنترل و رفتار صحیح اطرفیان قابل کنترل و تربیت می باشند در این مقاله شما را با روش های کنترل کودک بیش فعال آشنا می نماییم.

خیلی از والدینی که کودکان بیش فعال دارند همیشه از این قضیه ناراحت هستند که آینده کودکان بیش فعال چه می شود در واقع باید همیشه به طور نامحسوس حواسشان به این افراد باشد کنترل کردن نامحسوس می تواند کودکان بیش فعال را در مسیر هدایت شده و برنامه ریزی شده قرار گیرد و می تواند آنها را از اشتباهات و افسردگی های دوران بلوغ در امان نگه دارد در ادامه مطلب از پرشین وی نکاتی پیرامون آینده کودکان بیش فعال را برایتان آماده کرده ایم

پلتفرم تبلیغات ویدیویی طاووس

0 seconds of 0 secondsVolume 0%

جاجیگا | رزرو آنلاین ویلا و کلبه

تصاویر + نرخ

آینده کودکان بیش فعال

بیش فعالی که به اختصار ADHD خوانده می شود نوعی اختلال شایع است که حدود هشت تا ۱۰ درصد کودکان را مبتلا می کند. این بیماری در پسران شایعتر از دختران است که هنوز دلیل اصلی آن مشخص نشده است. ویژگی های اولیه بیش فعالی از سال های اولیه رشد یعنی قبل از ورود به مدرسه شروع می شود.

تشخیص انواع کودکان بیش فعال:

بیش فعالی دارای ویژگی های بارزی است که شامل پرتحرکی، کمبود توجه و تمرکز، بروز اعمال ناگهانی و غیرقابل پیش بینی می شود. این اختلال سه نوع است؛

اختلال اول: در گونه اول که کودک فقط در توجه و تمرکز مشکل دارد.

اختلال دوم: در نوع دوم فقط پرتحرکی دیده می شود و بالاخره نوع ترکیبی که کودک هم پرتحرک است و هم مشکل توجه و تمرکز دارد این اختلال در کودکان دبستانی و در پسرها سه تا پنج برابر شایع تر از دختران است و بیشتر در پسران اول خانواده مشاهده می شود.

اختلال سوم: معمولا اختلال از سه سالگی به بعد تشخیص داده می شود. کودکان مبتلا در دوره شیرخواری اکثرا پرتحرک هستند و دست ها و پاهای خود را زیاد حرکت می دهند؛ کم خواب، کم غذا هستند و زیاد گریه می کنند.

آینده کودکان بیش فعال

قطع پی‌درپی گفت‌وگو و مکالمه بزرگ‌ترها

پاسخ دادن به سؤال، پیش از آنکه جمله‌ی سؤال‌کننده به پایان برسد. بی‌صبری و بی‌تحملی شدید طوری که هر آنچه طلب کرد، باید در همان لحظه آن را دریافت کند.

پرحرفی‌, مدام در حال حرکت و جنب‌و‌جوش بودن, بی‌صبری و نداشتن تحمل برای ایستادن در صف و رعایت نوبت, عصبی و حساس بودن و مرتب پایین و بالا پریدن, هل دادن بقیه‌ی کودکان, برهم زدن بازی بقیه‌, انجام تکلیف‌های مدرسه بدون توجه و دقت, «قاپیدن» وسایل و اسباب‌بازیهای کودکان دیگر, نداشتن مهارتهای لازم در برقراری ارتباط‌های اجتماعی با دیگران, گم‌کردن وسایل شخصی, از این شاخه به آن شاخه پریدن

تشخیص بیش فعالی

تشخیص بیش فعالی با یک آزمون خاص امکانپذیر نیست. مجموعه ای از این علائم باید (حداقل در مدت شش ماه) مورد بررسی قرار بگیرد. کودک این موارد را معمولا قبل از هفت سالگی نشان می دهد. همچنین کودکی که دارای این نشانه هاست با رفتارهایش اطرافیان خود را در محیط های مختلفی مانند مدرسه یا خانه دچار مشکل می کند و حتی با گروه دوستان و همسالان خود نیز به راحتی کنار نمی آید.

** در مقابل این دسته از پدر و مادرها، والدینی هستند که نمی خواهند مشکل کودک خود را بپذیرند و معمولا با بهانه آوردن از هشدارهای معلمان و سایر اطرافیان طفره می روند. این افراد از درمان این اختلال واهمه دارند و گمان می کنند داروهایی که توسط پزشک تجویز می شود برای فرزندشان عوارض دارد. این در حالی است که اگ راین کودکان در زمان مناسب درمان نشوند، نمی توانند در امور آموزشی و فعالیت های اجتماعی خود موفق عمل کحنند و ممکن است برای خودو اطرافیانشان مشکل آفرین باشند.

دلایل بیش فعالی:

علت به وجود آمدن بیش فعالی احتمالا ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است. احتمالا این کودکان در بخش های مربوط به توجه و تمرکز در مغز دچار نقس جزئی هستند. از عواملی که می توانند در بروز این اختلال موثر باشند سیگار کشیدن و یا مصرف الکل در دوران بار داری توسط مادر است.

حتی استنشاق تحمیلی دود سیگار توسط مادر باردار، باعث اختلال در رفتار کودک می شود. استرس مادر هم با این موضوع ارتباط دارد. تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده باینگر این است که این اختلال معمولا در خویشاوندان نزدیکاین افراد هم وجود دارد.

مسمومیت ناشی از سرب حاصل از دود اتومبیل و آلودگی هوا، غذاهای محتوی مواد افزودنی مثل شیرین کننده های مصنوعی و یا رنگ دهنده های خوراکی، مواد جلوگیری کننده از فاسد شدن غذا که در بعضی از غذاهای آماده وجود دارد، نیز در ایجاد این اختلال سهیم هستند.

بررسی آینده کودکان بیش فعال

در صورت بی توجهی به کودکان بیش فعال و معالجه نشدن آنها احتمال اینکه این افراد در آینده به افسردگی مبتلا شوند و یا در نوجوانی رفتارهای ضد اجتماعی و گاه بزهکارانه داشته باشند زیاد است.

بنابراین به والدین توصیه می شود که حتما در دوران کودکی برای معالجه فرزند خود اقدام کنند. این بیماری دردوران مدرسه بیشتر مشکل آفرین می شود زیرا کودک تمرکز کافی برای گوش دادن به درس ندارد و مدام برای بیرون رفتن از کلاس اجازه می خواهد. این بچه ها نمی توانند آرام روی صندلی بنشینند، معمولا پرحرف هستند و مدام سر کلاس با دوستان خود حرف می زنند و این موضوع باعث می شود از لحاظ تحصیلی با مشکل مواجه باشند.

والدین باید به رفتار کودکان خود دقت داشته باشند و تنها در صورتی که مجموعه از این نشانه ها را در مدت طولانی مشاهده کردند با یک متخصص مشورت کنند. در غیر اینصورت نمی توان به هر کودک پرتحرک برچسب بیش فعالی زد.

بیشتر بدانید از جدیدترین روش‌های درمان کودکان بیش‌فعال

اویارحسینی درباره روش‌های مختلف درمان کودکان بیش‌فعال اظهار کرد: درمان این افراد ترکیبی از دارودرمانی، رفتاردرمانی و کاردرمانی است. رژیم غذایی مناسب نیز تاثیر بسزایی در کاهش علائم این کودکان دارد، به طوری‌که مشاهده شده است اگر کودکان بیش‌فعال مواد غذایی سرشار از امگا ۳، آهن و املاح معدنی را بیشتر دریافت کنند، تا ۴۰ درصد علائم بیماری آن‌ها کاهش پیدا می‌کند همچنین این کودکان باید از مصرف فست‌فودها، نوشابه‌ها و مواد غذایی حاوی مواد نگه‌دارنده نیز خودداری کنند.

وی استفاده از نوروفیدبک را در بهبود علائم کودکان بیش‌فعال موثر دانست و بیان کرد: ماساژ درمانی سبب می‌شود که تمرکز این کودکان بیشتر شود.

آینده کودکان بیش فعال با کنترل به موقع زیاد هم نگران کننده نیست

این کارشناس ارشد مشاوره خانواده درباره علل بروز بیش‌فعالی در کودکان گفت: بیش‌فعالی در بیشتر موارد علت واضحی ندارد، اما به طور کلی ژنتیک و عوامل بیولوژیک نقش چشمگیری در بروز این اختلالات در کودکان دارد.

اویارحسینی اظهار کرد: روانشناسان کودک و نوجوان سعی می‌کنند که از طریق رفتاردرمانی عادت‌های رفتاری برای کودکان بیش‌فعال ایجاد کنند و کار درمانگر از طریق بازی‌های تمرکزی کمک می‌کند که تمرکز این کودکان تقویت شود. با تقویت تدریجی تمرکز خون‌رسانی به مناطقی از مغز که در آن‌ها به خوبی صورت نمی‌گرفت، بهبود پیدا می‌کند.

وی یادآور شد: دارودرمانی باعث می‌شود که تمرکز کودکان بیش‌فعال به طور موقت بهبود پیدا کند تا در سیستم آموزشی به عزت نفس و اعتماد به نفس این کودکان خدشه وارد نشود.

اختلال کم‌توجهی ــ بیش‌فعالی (ADHD) نوعی اختلال در سلامت روان است؛ افراد مبتلا به بیش‌فعالی، توانایی تمرکز بر یک کار واحد و نشستن برای مدت طولانی در یک جا را ندارند؛ در این مطلب به علائم، علل و درمان‌های طبیعی این اختلال پرداخته‌ایم.

به گزارش خبرنگار بهداشت و درمان باشگاه خبرنگاران پویا؛ اختلال کم‌توجهی ــ بیش‌فعالی (ADHD) نوعی اختلال در سلامت روان است که باعث بروز بیش‌فعالی می‌شود؛ افراد مبتلا به ADHD عموماً توانایی تمرکز بر یک کار واحد و نشستن برای مدت طولانی در یک جا را ندارند.

علائم بیش‌فعالی

مشکل در تمرکز کردن بر انجام یک کار، فراموش کردن وظایف و مسئولیت‌ها، پریشانی خاطر بیش از حد، ناتوانی در نشستن به‌مدت طولانی برای انجام کار واحد، پرحرفی و قطع کردن حرف دیگران برای صحبت کردن از نشانه‌های بارز این اختلال هستند؛ همچنین این اختلال، در کودکان بیشتر با علائمی مانند آشفتگی در بروز عواطف، بی‌قراری، انجام کارها به‌صورت ناتمام، ناتوانی در تمرکز سر کلاس درس و فرار از انجام دادن تکالیف مدرسه بروز پیدا می‌کند.

بیش از 60 درصد کودکان مبتلا به ADHD، در بزرگسالی نیز علائم بیش‌فعالی از خود نشان می‌دهند اما علائم و مشکلات بسیاری از آن‌ها با رسیدن به سنین بزرگسالی، کاهش می‌یابد؛ اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی درمان‌نشده در بزرگسالان، می‌تواند بر بسیاری از جنبه‌های زندگی‌شان تأثیر منفی بگذارد؛ علائمی مانند مشکل در مدیریت زمان، فراموشی و بی‌حوصلگی می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی در محل کار، خانه و روابط این افراد شود.

بیش‌فعالی در پسران، دو برابر دختران شیوع دارد و آمارها نشان می‌دهد یک‌دهم کودکان، مبتلا به بیش‌فعالی هستند یا علائم اولیه آن را دارند.

علت بیش‌فعالی چیست؟

با وجود اینکه اختلال کم‌توجهی ــ بیش‌فعالی مشکلی تقریباً شایع بین کودکان است، هنوز دانشمندان علت اصلی بروز آن را کشف نکرده‌اند اما مطالعات نشان می‌دهد عوامل ژنتیکی و عصبی می‌تواند در بروز این اختلال مؤثر باشد.

برخی مقالات نیز "کاهش دوپامین" را از عوامل مؤثر در بروز چنین اختلالی دانسته‌اند؛ دوپامین، یک انتقال‌دهنده عصبی است که در ایجاد پاسخ‌های احساسی نقش دارد؛ یافته‌های تحقیقاتی دیگر نشان می‌دهد که مغز افراد مبتلا به بیش‌فعالی و کم‌توجهی، ماده خاکستری کمتری دارد؛ ماده خاکستری مغز، بخشی از مغز است که در گفتار، عملکرد عضلات، خودکنترلی و تصمیم‌گیری نقش اساسی دارد.

درمان بیش‌فعالی

درمان بیش فعالی معمولاً شامل رفتاردرمانی، دارودرمانی یا ترکیبی از این‌هاست؛ درمان‌های طبیعی بیش‌فعالی، شامل پیروی از یک رژیم غذایی معتدل و مناسب، فعالیت بدنی به‌مدت حداقل یک ساعت در روز و محدود کردن میزان استفاده از موبایل، تلفن و فضای مجازی است.

توصیه‌های تغذیه‌ای برای بیماران مبتلا به بیش‌فعالی

مطالعات نشان داده‌اند که بسیاری از موارد بیش‌فعالی، ناشی از رعایت نکردن رژیم غذایی مناسب در این افراد است و حذف برخی مواد غذایی، می‌تواند در کاهش عوارض ناشی از این اختلال، بسیار کمک‌کننده باشد.

پرهیز از مصرف شکر، نوشابه، شیرینی‌جات، غذاهای چرب و غذاهای آماده و فرآوری‌شده مانند سوسیس و کالباس می‌تواند به کاهش بروز علائم بیش‌فعالی در این کودکان کمک کند.

خوراکی‌هایی مانند هلو، گوجه‌فرنگی و خیار حاوی ماده‌ای به‌نام سالیسیلات هستند و باید از رژیم غذایی این کودکان حذف و با مواد دیگر جایگزین شوند؛رنگ غذایی نارنجی که به‌صورت ماده افزودنی در غذاهای بسته‌بندی مانند آدامس، شکلات، سس، برخی دسرها، کنسروها و رنگ‌های غیرطبیعی زعفران وجود دارد نیز در بروز بیش‌فعالی مؤثر است و باید از غذای کودک حذف شود.

نوشیدنی‌های حاوی کافئین مانند قهوه‌ها، نوشابه‌های گازدار و چای پررنگ علائم این بیماری را تشدید می‌کنند.

برخی مطالعات نیز ثابت کرده‌اند که کمبود برخی مواد معدنی، ویتامین‌ها و اسیدهای چرب نیز می‌تواند باعث بروز چنین اختلالی شود؛ این مواد عبارتند از:

آهن

کمبود آهن، میزان دقت و تمرکز را به‌میزان چشمگیری کاهش می‌دهد البته باید دقت داشت که کمبود آهن را باید با مصرف مواد غذایی حاوی این عنصر جبران کرد و نه لزوماً مصرف داروهایی مانند اسیدفولیک چرا که بنابر برخی مطالعات، مصرف بی‌مورد و بیش از نیاز اسیدفولیک در دوران بارداری، خود می‌تواند زمینه بیش‌فعالی کودکان پس از تولد را فراهم کند.

اسیدهای چرب امگا3 و امگا6

تحقیقات نشان داده است غلظت اسیدهای چرب امگا3 و امگا6 در افراد مبتلا به بیش‌فعالی کمتر از سایر افراد است؛ کنجد، تخم کدو تنبل و تخم آفتابگردان، منابع خوب اسیدهای چرب امگا6 و برخی ماهی‌ها نیز از منابع خوب امگا3 هستند.

منیزیم

کمبود منیزیم اغلب در افراد مبتلا به بیش‌فعالی دیده می‌شود و با دریافت آن، علائم این اختلال کاهش چشمگیری می‌یابد؛ منیزیم در مغزها، حبوبات، غلات آسیاب‌نشده و سبزیجات با برگ‌های تیره‌رنگ وجود دارد.

کمبود روی، ویتامین B6، کلسیم و پروتئین نیز می‌تواند از عوامل افزایش بروز علائم ADHD در کودکان و حتی بزرگسالان باشد.

علائم و تشخیص بیش فعالی

انواع بیش فعالی ، علائم و تشخیص بیش فعالی

علائم و تشخیص بیش فعالی آغاز مرحله درمان و مهم ترین بخش در درمان اختلالات کودک است. اختلال بیش‌فعالی معمولا از ۲ سالگی به بعد شروع می‌شود و ۳ نوع دارد؛ بیشتر کودکان بیش‌فعال دچار مشکل تمرکز هم هستند و شایع‌ ترین نوع بیش‌فعالی، در کودکان پرتحرک و پرجنب‌وجوش و همزمان با مشکل توجه و تمرکز است. نوع دوم، در کودکانی دیده می‌شود که فقط مشکل پرتحرکی و عملکرد تکانه‌ای دارند و نوع سوم، در کودکانی است که فقط دچار مشکل تمرکزند. مطالعه‌ها در نمونه‌های ایرانی نشان داده که ۵ تا ۶ درصد کودکان کشور ما دچار بیش‌فعالی هستند. آمارهای ما با آمارهای جهانی مطابقت دارد و اختلال بیش فعالی به طور شایع‌ تر در اولین پسر خانواده‌ها و به طور کلی در جنس مذکر بیش‌ از جنس مونث دیده می‌شود.

درمان اختلال بیش فعالی/ نقص توجه و علایم تشخیص آن در کودکان ابتدایی

علائم و تشخیص بیش فعالی

معمولا کودکان بیش‌فعال کم ‌تمرکز، پرتحرک و پرجنب‌وجوش، مرتب در حال دویدن و پریدن‌ اند . آن ها دست به کارهای خطرناک می‌زنند و نمی‌توانند عواقب عملکرد خود را پیش‌بینی کنند.

بچه‌های طبیعی وقتی دست به کار خطرناکی می‌زنند و دچار آسیبی می‌شوند، معمولا عبرت می‌گیرند در حالی که کودکان بیش ‌فعال عبرت‌پذیر نیستند و ممکن است عمل خطرناکی را چند بار تکرار کنند. بچه‌های بیش‌فعال را در خانه معمولا در حالی که روی کابینت، درراور و به طور کلی در ارتفاع هستند، می‌بینید. آن ها این کارهای خطرناک را در طول روز چندبار انجام می‌دهند به همین علت احتمال آسیب‌ دیدنشان زیاد است.

خیلی از کودکان بیش‌فعال، عملکرد تکانه‌‌ای هم دارند؛ یعنی رفتارهای ناگهانی از آنها سر می‌زند. مثلا کودک نشسته و ناگهان کنترل تلویزیون که دستش است، پرتاب می‌کند .

این رفتارها به صورت‌های دیگر هم بروز می‌کند؛ مثلا ممکن است کودک ناگهان روی دوش پدر یا جفت ‌پا روی شکم او بپرد! یا وقتی در حال ردشدن از کنار بچه‌ دیگری است، بدون اینکه مشکلی ایجاد شده باشد، به او ضربه‌ای بزند یا هلش دهد! این رفتارهای ناگهانی و تکانشی اغلب کودکان بیش‌فعال، باعث آزار و اذیت دیگران می‌شود.

کمبود توجه و عدم تمرکز در کودکان

مشکل بچه‌های بیش‌فعال که تمرکز ندارند، معمولا خود را از دوران مهدکودک نشان می‌دهد، آنها حوصله انجام بازی‌های فکری ندارند و از انجام کارهای فکری که باید روی آن تمرکز داشته باشند، خودداری می‌کنند . این کودکان معمولا فراموش کار و حواس‌پرت هستند . آن ها در مهدکودک در یادگیری شعر هم مشکل پیدا می‌کنند چون این کار به توجه و تمرکز نیاز دارد . در نقاشی هم چندان موفق نیستند چون انجام این کار مستلزم این است که مدتی یک جا بنشینند، علاوه بر این، برای تمام کردن طرح و رنگ‌آمیزی کامل هم به مشکل برمی‌خورند به طوری که می ‌بینیم کودک نقاشی را نصفه رها می‌کند یا فقط طراحی می‌کند و اصلا آن را رنگ نمی‌کند یا این کار را نیمه‌کاره و بی‌دقت انجام می‌دهد.

علائم بیش فعالی

بچه‌های بیش‌فعال نام دوستان شان را هم فراموش می‌کنند حتی ‌امکان دارد اسامی افراد نزدیک را هم فراموش کنند و مرتب از پدر یا مادرشان می‌پرسند اسم این آقا یا خانم چه بود؟ گاهی از همان دوران مهد، مربی شکایت می‌کند کودک بیش‌فعال نظم کلاس را به هم می‌زند، سر جای خود نمی‌نشینند و مرتب راه می‌رود. بچه‌های بیش‌فعال زیاد حرف می‌زنند، تن صدایشان بلند است و در کار و حرف دیگران دخالت می‌کنند.

برای تشخیص بیش‌فعالی، این علائم باید حداقل در دو محیط دیده شود؛ مثلا در خانه و مهدکودک، در مدرسه و در مهمانی‌ها. کنترل بچه‌های بیش‌فعال وقتی با مادر خود تنها در منزل هستند، راحت ‌تر است و کم تر مشکل ایجاد می‌کنند ولی وقتی نفر سومی مثل پدر یا خواهر و برادر وارد می‌شوند، جنب ‌وجوش و تحرک آن ها بیش تر می‌شود و در مهمانی‌ها کنترل شان بسیار سخت ‌تر خواهد بود. یکی از کارهای خطرناکی که جزو عملکرد تکانه‌ای بچه‌های بیش‌فعال است، این است که ناگهان دست پدرومادر را رها و وسط خیابان شروع به دویدن می‌کند.